(naar homepage)We onderzoeken verschillende soorten maatregelen die samen moeten zorgen voor minder wateroverlast in het hele Geulgebied. De maatregelen worden gebruikt als bouwsteen voor de voorkeursvariant. Op deze pagina vindt je informatie over de onderzoeken en onderzoeksrapporten.
Voor het hele stroomgebied, inclusief het Belgische deel, hebben we in beeld gebracht hoe en waar natuurlijke maatregelen kunnen bijdragen aan het verminderen van wateroverlast. Het gaat om maatregelen die extra water vasthouden in de bodem en maatregelen die water natuurlijk bergen. Dit kan door het landschap zo in te richten dat regenwater goed infiltreert, dat afstromend regenwater wordt vertraagd en dat het tijdelijk wordt opgevangen. Voorbeelden van maatregelen zijn bossen, graften (begroeid mini-terras op een helling), swales (contourgreppels), kleine waterbuffers, dammetjes in droge dalen en bergingsgebieden in de zijdalen van de Geul.
Het onderzoek heeft kansenkaarten opgeleverd waarop voor 21 verschillende maatregelen is te zien waar ze in theorie toepasbaar zijn in het Geulgebied. Daarna onderzoeken we met geavanceerde waterloopkundige modellen hoeveel deze maatregelen kunnen bijdragen aan het verminderen van de wateroverlast.
Vervolg: de maatregelen vormen bouwstenen voor de varianten (pakketten met maatregelen) die in de planMER procedure onderzocht worden.
Een regenwaterbuffer vangt bij hevige regen het teveel aan water tijdelijk op en loost het water daarna geleidelijk. Waterschap Limburg heeft afgelopen jaren ruim 400 regenwaterbuffers in Zuid-Limburg aangelegd. Vanuit het programma Water in Balans van Waterschap Limburg zijn nieuwe buffers in voorbereiding.
We gaan het effect van alle bestaande en geplande regenwaterbuffers meenemen in de modelberekeningen voor het totale stroomgebied van de Geul. Daarbij brengen we in beeld wat het effect is van uitbreiding van (het aantal) regenwaterbuffers. Dit wordt meegenomen in de verschillende varianten (pakketten met maatregelen).
We onderzoeken op verschillende locaties hoe de dalvlaktes optimaal kunnen worden benut voor waterberging. We zijn gestart met een voorkenning voor een deelgebied tussen Valkenburg en Gulpen. Hier is gekeken naar het effect van verschillende hoogten van dwarsdammen in het Geuldal. Daarnaast is er een ontwerpend onderzoek uitgevoerd waarin de voor- en nadelen van verschillende ontwerpen voor de constructies zijn vergeleken. Deze onderzoeken zijn afgerond. De volgende stap is om de inzichten die hierin zijn opgedaan toe te passen om in het hele stroomgebied te zoeken naar mogelijke locaties voor dalbodemberging. Oplevering van dit onderzoek wordt verwacht in juni 2026.
Vervolg: de maatregelen vormen bouwstenen voor de varianten (pakketten met maatregelen) die in de planMER procedure onderzocht worden.
Beschermingsmaatregelen, zoals kades, dammen, kademuren of schotten, bieden gerichte bescherming aan individuele objecten of hele gebieden. Daarnaast kunnen panden of andere objecten worden aangepast om beter bestand te zijn tegen het risico op overstromingen.
In de onderzoeken naar vergroten afvoercapaciteit zijn beschermingsmaatregelen zoals kades meegenomen.
Op plekken in en rond bebouwde kernen waar het water nu minder makkelijk weg kan, onderzoeken we maatregelen die de doorstroming kunnen verbeteren. We brengen in kaart welke elementen in en rondom de beek invloed hebben op de waterstand en hoe aanpassingen kunnen bijdragen aan een betere afvoer. Denk bijvoorbeeld aan:
Het onderzoek laat zien welke effecten deze maatregelen hebben op de waterstanden en hoe we de afvoercapaciteit kunnen vergroten
In het onderzoek van Deltares dat in 2022 is uitgevoerd, is de mogelijkheid van een afvoerbuis onder Valkenburg (flood bypass) genoemd als een mogelijke verruimingsmaatregel. Een nader onderzoek heeft inzicht gegeven in de technische haalbaarheid en de bijbehorende kosten.
Vervolg: deze maatregel vormt een bouwsteen voor de varianten (pakketten met maatregelen) die in de planMER procedure onderzocht worden.
Het Geulmondinggebied bij Bunde is zwaar getroffen tijdens de overstromingen in juli 2021. Een van de oorzaken daarvan was de beperkte afvoer van Geulwater onder het Julianakanaal door. WRL heeft in 2024 laten onderzoeken welke maatregelen effectief en haalbaar zijn. Het rapport van 2024 vindt u hier. De verschillende mogelijke oplossingen hangen sterk met elkaar samen en worden daarom als één pakket bekeken.
Er worden nadere onderzoeken uitgevoerd naar de volgende maatregelen:
Van onderdeel c treft u hieronder de onderzoeksresultaten aan. Resultten van de andere onderzoeken worden toegevoegd zodra deze beschikbaar zijn.
De volgende stap is om te komen tot een voorkeursvariant voor het gehele Geulstroomgebied waarin verschillende maatregelen, waaronder deze maatregelen voor de Geulmonding, worden afgewogen en samengesteld tot een maatregelenpakket.
In november 2024 is gestart met een verkenning om te komen tot een totaalpakket met maatregelen voor het hele Geulgebied. De Provincie Limburg, Waterschap Limburg en de gemeenten werken hier samen aan in het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL). De soorten maatregelen beschreven op deze pagina krijgen een plek in de verschillende varianten (pakketten met maatregelen) die onderzocht worden. Uiteindelijk besluiten de overheden in het gebied over de voorkeursvariant.