Tijdlijn verkenning Geul

In november 2024 start de verkenning voor het stroomgebied van de Geul. We gaan dan onderzoeken welke maatregelen mogelijk en wenselijk zijn om bewoners beter te beschermen tegen wateroverlast en overstromingen.


De verkenning start formeel met het publiceren van de kennisgeving voornemen en participatie stroomgebiedsaanpak Geul. Met deze kennisgeving willen de betrokken overheden laten weten dat ze gaan starten met het onderzoek naar de maatregelen om de waterveiligheid te vergroten en wateroverlast te verminderen. In de kennisgeving staat hoe het proces gaat verlopen en op welke manier we de omgeving gaan betrekken. Publicatie van de kennisgeving zal ongeveer half november 2024 zijn.

De verkenning start met verschillende onderzoeken naar mogelijkheden om water vast te houden, op te slaan en af te voeren. In het hele gebied zullen naar verwachting veel kleinschalige maatregelen nodig zijn die samen moeten zorgen voor minder wateroverlast. Het kan dan gaan om de volgende soorten maatregelen:

  • maatregelen om water vast te houden door het te laten infiltreren in de bodem;
  • maatregelen om water natuurlijk te bergen door natuur en landschap zo in te richten dat er tijdelijk extra water kan blijven staan;
  • maatregelen om water technisch te bergen, door bergingen aan te leggen waar tijdelijk extra water kan blijven staan
  • maatregelen om water af te voeren, door obstakels te verwijderen en de afvoercapaciteit te vergroten;
  • maatregelen om gebieden te beschermen tegen water, door dijken, kademuren of schotten aan te leggen om locaties of panden/objecten te beschermen.

De volgorde geeft de voorkeur aan: er wordt eerst gekeken naar maatregelen om water vast te houden en als dit niet voldoende is, komen de andere typen maatregelen in beeld.

Onderstaand kun je meer lezen over de onderzoeken die al opgestart zijn.

Het Geulmondinggebied bij Bunde is zwaar getroffen tijdens de overstromingen in juli 2021. Een van de oorzaken daarvan was de beperkte afvoer van Geulwater onder het Julianakanaal door. Onderzoek moet inzicht geven welke maatregelen effectief en haalbaar zijn om dit probleem op te lossen.

We onderzoeken hoe waterberging in de dalvlaktes van de Geul tussen Valkenburg en Gulpen optimaal kan worden benut. Hierbij wordt gekeken naar het effect van lage en/of hogere dwarsdammen in het Geuldal, om een overschot aan afvoer van de Geul te bergen op de dalvlaktes.

Voor het hele stroomgebied, inclusief het Belgische deel, brengen we in beeld hoe en waar we regenwater kunnen vasthouden. We verkennen maatregelen op de hellingen en plateau’s en ook in de beekdalen en droogdalen. Het gaat om ander grondgebruik en andere manieren van teelt, om aanpassingen van het reliëf en om beplantingen en structuren die waterstromen afremmen en geleiden. Het zijn maatregelen die gebruik maken van natuurlijke materialen en die de groeikracht van de natuur benutten. We tekenen alle mogelijkheden in op kansenkaarten en berekenen hoeveel water ze vasthouden. Effectieve en haalbare maatregelen gebruiken we voor het samenstellen van pakketten met maatregelen voor het hele stroomgebied.

Nadat de afzonderlijke maatregelen zijn onderzocht, stellen we verschillende pakketten met maatregelen samen. Dat noemen we varianten. Hoeveel en welke varianten dat zijn, is nog niet bekend. Dat wordt samen met de omgeving en de betrokken overheden bepaald. Vervolgens worden de varianten beoordeeld aan de hand van een nog te ontwikkelen systematiek. Hierbij wordt naast de waterveiligheid ook gekeken naar de kosten en de impact op de omgeving.

Uiteindelijk besluiten de betrokken overheden samen welke variant (ofwel pakket met verschillende maatregelen) uitgevoerd gaat worden. Dit besluit wordt naar verwachting eind 2027 genomen. Ook worden dan afspraken gemaakt over de uitvoering: wie doet wat, wanneer en hoe vindt de financiering plaats. Daarna gaan verschillende partijen de plannen per deelgebied verder uitwerken en uitvoeren.