20 reacties op de NRD voor het programma Stroomgebied Geul

De samenwerkende overheden in Limburg hebben 20 reacties ontvangen op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) voor het programma Stroomgebied Geul. In een reactienota staat hoe deze reacties zijn bekeken en beantwoord.


Binnen het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL) werken de Provincie Limburg, Waterschap Limburg en acht gemeenten samen aan een veiliger stroomgebied van de Geul. Het gaat om de gemeenten Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem, Maastricht, Meerssen, Simpelveld, Vaals, Valkenburg aan de Geul en Voerendaal. De verkenning is gestart in november 2024 en werkt toe naar een totaalpakket met maatregelen.

Eerste stap voor het milieueffectrapport

Voor het programma Stroomgebied Geul wordt een milieueffectrapport gemaakt, ook wel MER genoemd. Dat is nodig omdat het programma het kader vormt voor toekomstige maatregelen en omdat effecten op de leefomgeving en Natura 2000-gebieden onderzocht moeten worden.

De NRD is de eerste stap in dit proces. In deze notitie staat welke effecten worden onderzocht, hoe dat gebeurt en op welk detailniveau. Ook staat erin hoe verschillende mogelijkheden straks met elkaar worden vergeleken.

De NRD lag van 20 maart tot en met 30 april 2026 ter inzage. In die periode kon iedereen reageren. In totaal hebben 20 personen en organisaties gereageerd op de NRD. Samen bevatten deze reacties 220 afzonderlijke punten. Al deze punten zijn apart bekeken en van een reactie voorzien in de reactienota.

Waar gingen de reacties over?

De reacties gaan in grote lijnen over vier onderwerpen die relevant zijn voor het MER:

  • de doelstelling van het programma WRL en de aanpak voor de Geul in het bijzonder;
  • mogelijke extra beoordelingscriteria voor het MER;
  • de vraag of verschillende beoordelingscriteria vooraf een apart gewicht moeten krijgen;
  • vragen en opmerkingen over de onderzoeken naar mogelijke maatregelen.

Een deel van de indieners vraagt om vooraf een duidelijke beschermingsnorm vast te stellen. In de reactienota staat dat het programma erop is gericht de Limburgse samenleving beter voor te bereiden op extreme wateroverlast en de veiligheid te vergroten boven op de huidige normering. Hoeveel beter dat precies moet zijn, ligt niet vooraf vast. Dat is onderdeel van de bestuurlijke afweging, waarbij ook kosten, baten en effecten op de omgeving een rol spelen.

Ook zijn suggesties gedaan voor extra beoordelingscriteria in het MER. Volgens de reactienota kunnen de meeste van deze suggesties worden meegenomen binnen de bestaande criteria, maar er zijn ook twee nieuwe criteria die in het MER een plek krijgen. Deze worden verder uitgewerkt in het MER. De NRD wordt daarom niet opnieuw vastgesteld.

Verder is gevraagd om thema’s zoals landbouw en natuur vooraf zwaarder of juist minder zwaar mee te laten tellen. In de reactienota staat dat het niet gebruikelijk is om in een milieueffectrapport vooraf zulke wegingsfactoren toe te passen. De effecten worden eerst objectief en zonder weging in beeld gebracht. De afweging wat meer of minder gewicht moet krijgen is aan bestuurders.

Tot slot zijn er reacties gekomen op de onderzoeken naar mogelijke maatregelen, zoals natuurlijke maatregelen, dalbodembergingen, verruiming in kernen en de tunnel onder Valkenburg. In de reactienota zijn vragen of onduidelijkheden over de onderzoeken beantwoord. Meningen over de afzonderlijke maatregelen zijn voor kennisgeving aangenomen. Een keuze voor een totaalpakket aan maatregelen is op dit moment nog niet gemaakt. Eind 2027 besluiten de betrokken overheden welk maatregelpakket uitgevoerd gaat worden.

Vervolg

De reacties en de reactienota vormen input voor het verdere proces richting het MER en het programma Stroomgebied Geul. In een latere fase volgt de afweging welke combinatie van maatregelen het beste past bij het stroomgebied van de Geul.

Meer informatie over het stroomgebied van de Geul staat op: www.wachtnietopwater.nl/geul


Reactienota op de NRD

In de reactienota geven de gezamenlijke overheden aan hoe zij zullen omgaan met de ontvangen reacties.

Wat is een milieueffect- rapport?

En waarom is het belangrijk voor het Geulgebied? In een interview vertelt Frans Dotinga, MER-adviseur bij WRL, hoe het MER helpt om verschillende keuzes goed met elkaar te vergelijken.