(naar homepage)Toen het water in 1998 tot aan de ramen stond, zag Cornel de vissen langs haar huis zwemmen. Die ervaring, en latere momenten van dreiging zoals in 2021, maakten duidelijk hoe belangrijk het is om voorbereid te zijn op wateroverlast. In het Jekerdal in Maastricht nam ze daarom het initiatief om samen met haar buren aan de slag te gaan.
Tijdens een nat najaar in 1998 sloeg het water hard toe in het Jekerdal. “Het stond tot aan de ramen, voor en achter,” vertelt Cornel. “Je zag de vissen gewoon langs het huis zwemmen.” Haar slaapkamer en badkamer kwamen onder water te staan. Ook stroomde water via het riool naar binnen en stond de fundering volledig onder water. Dagenlang bleef het water staan, terwijl de brandweer het gebied moest afzetten.
“Je zag de vissen gewoon langs het huis zwemmen.”
Na de overstroming paste Cornel haar huis en tuin aan om beter bestand te zijn tegen wateroverlast. Zo liet ze de tuin zo aanleggen dat water van het huis af stroomt, met lichte verhogingen rondom de woning. Aan de zijkant kwam een gemetselde waterkering om te voorkomen dat water richting de kelder stroomt.
Ook pakte ze een minder zichtbaar, maar belangrijk probleem aan: het riool. Tijdens de overstroming kwam water via het drukriool omhoog, met schade tot gevolg. Daarom liet ze een terugslagklep installeren, zodat water niet meer terug het huis in kan stromen.
In de buurt namen meer bewoners maatregelen. Sommige huizen hebben inmiddels een pomp in de kruipruimte of kelder, anderen kozen voor eigen oplossingen. “Mijn huis ligt het laagst,” legt Cornel uit. “Dus je denkt dan toch net iets meer na over wat er mis kan gaan.”
Die gezamenlijke alertheid bleek ook tijdens de extreme regenval in 2021. Hoewel het toen nét goed ging, was de spanning voelbaar in de buurt. “We zijn die nacht wakker gebleven om het in de gaten te houden,” vertelt Cornel. “Juist omdat je weet wat er kan gebeuren.”
Volgens haar zorgt de aanwezigheid van de rivier de Jeker er ook voor dat bewoners zich meer met elkaar verbonden voelen. “Je deelt een risico. Dat maakt dat je elkaar sneller opzoekt en helpt.”
Die verbondenheid vormde de basis voor een buurtinitiatief. Toen Cornel via nieuwsbrieven in aanraking kwam met een buurtdraaiboek over wateroverlast, besloot ze het niet alleen zelf te lezen, maar het ook met de buurt te delen. Ze ging langs bij alle zes haar buren en nodigde hen uit voor een bijeenkomst.
Die vond plaats bij een buurtbewoner, in een informele sfeer met koffie en iets lekkers. Van ieder huishouden sloot iemand aan. Cornel gaf eerst uitleg over het draaiboek, waarna het gesprek vanzelf op gang kwam.
“Het gaat erom dat je er samen over nadenkt.”
Tijdens de avond werden praktische vragen besproken. Wat doe je als het water snel stijgt? Waar zet je je auto neer? En wat als kinderen op school zijn op het moment dat er iets gebeurt? Ook kwam aan bod dat bewoners zelf verantwoordelijk zijn voor zaken als zandzakken.
Minstens zo belangrijk was het delen van ervaringen. “Ik vertelde hoe ik ooit in korte tijd dozen met boeken naar zolder moest slepen, en wat voor maatregelen wij hebben genomen om onze woning en spullen beter te beschermen,” zegt Cornel. “Dat soort verhalen maken het concreet.”
De bijeenkomst leverde geen vast plan op dat iedereen moet volgen, maar wel iets anders: bewustwording en onderlinge afspraken. Bewoners weten elkaar beter te vinden en denken na over wat ze voor elkaar kunnen betekenen. Volgens Cornel is dat precies waar het om draait. “Iedereen heeft andere kennis en ervaringen. Als je die deelt, sta je samen sterker.”
Ze benadrukt dat elke buurt hiermee aan de slag kan. “Begin gewoon met elkaar leren kennen en het gesprek aangaan. Je hoeft het draaiboek niet tot in detail uit te werken,” zegt Cornel. “Het belangrijkste is dat je elkaar weet te vinden, dat je kunt helpen waar nodig en dat je samen bewust bent van de risico’s.”
Ondanks de risico’s woont Cornel met veel plezier in het Jekerdal. De nabijheid van de Jeker en het groene landschap maken het een bijzondere plek. Tegelijkertijd is het een gebied waar water altijd een rol speelt.
“Het watersysteem is de afgelopen jaren verbeterd en de beek is verbreed,” zegt ze. “Dat helpt. Maar uiteindelijk blijft het belangrijk dat je zelf ook voorbereid bent. En dat je dat samen doet als buurt.”
Het buurtdraaiboek laat zien wat je als buurt kunt regelen om goed voorbereid te zijn op wateroverlast.
Lees wat de overheid doet om wateroverlast te verminderen.
